Materiaalkwaliteiten
1.4923 (X22CrMoV12-1) | Gesmeed & Gecertificeerd
W.nr. 1.4923 (X22CrMoV12-1) is kruipvast 12% chroomstaal volgens EN 10269 voor stoomturbines en hogetemperatuurbouten, gesmeed en veredeld tot QT1 of QT2.
Over deze kwaliteit
Wat is 1.4923?
1.4923 is een martensitisch 12% chroomstaal met molybdeen en vanadium, bedoeld voor langdurige belasting bij hoge temperatuur. De EN-kortnaam van 1.4923 is X22CrMoV12-1, opgenomen in EN 10269; daarvoor viel het onder DIN 17240. Metal Service Europe levert W.nr. 1.4923 als gesmede as, schijf, ring of deel volgens tekening.
Het vanadium verhoogt de kruipsterkte (creep strength): het vermogen om jarenlang onder spanning en temperatuur vormvast te blijven. Daarom is 1.4923 een standaardstaal voor stoomturbines en voor hogetemperatuurbouten; in het Duits heet zo'n staal hochwarmfest, in het Engels creep-resistant steel. Het staal is goed smeedbaar en bestand tegen stoom, terwijl het lagere chroomgehalte de bestendigheid tegen andere corrosieve media beperkt.
Het staal wordt veredeld geleverd in twee toestanden: QT1 en QT2. QT2 heeft de hogere sterkte. Volgens de producent is QT1 de toestand die voor drukapparatuur onder de drukapparatuurrichtlijn mag worden toegepast. Verwant is 1.4922 (X20CrMoV11-1), dat in andere normen is opgenomen.
Aanduiding
Waarde
Werkstofnummer
1.4923
EN-kortnaam
X22CrMoV12-1
Norm
EN 10269, EN 10302
Oudere norm
DIN 17240
Verwant
1.4922 X20CrMoV11-1, vroeger X20CrMoV12-1 (EN 10222-2, VdTÜV-Werkstoffblatt 110)
Leveringstoestand
+QT1, +QT2
Toepassingen
Toepassingen van 1.4923
Bouten, tapeinden en moeren voor hoge temperatuur
Componenten voor stoomturbines
Lucht- en ruimtevaart
Onderdelen voor drukvaten en stoomketels
Reactortechniek
Samenstelling en eigenschappen
Samenstelling en eigenschappen van 1.4923 / X22CrMoV12-1
Chemische samenstelling
Element
Gewicht % (EN 10269)
Koolstof (C)
0,18 – 0,24
Silicium (Si)
≤ 0,50
Mangaan (Mn)
0,40 – 0,90
Fosfor (P)
≤ 0,025
Zwavel (S)
≤ 0,015
Chroom (Cr)
11,00 – 12,50
Nikkel (Ni)
0,30 – 0,80
Molybdeen (Mo)
0,80 – 1,20
Vanadium (V)
0,25 – 0,35
Mechanische eigenschappen na veredelen (+QT)
Toestand
Rp0,2 min. (MPa)
Rm (MPa)
A min. (%)
Typisch Rp0,2 / Rm (MPa)
QT1
600
800 – 950
14
675 / 880
QT2
700
900 – 1050
11
800 / 960
Minimumwaarden volgens EN 10269 voor diameters tot 160 mm, typische waarden volgens producentdatasheet. Voor QT2 geven bronnen afwijkende minima voor rekgrens en rek; de normeditie op uw order is leidend. Boven 160 mm worden de eigenschappen in overleg vastgelegd.
Warmtebehandeling en verwerking
Langzaam opwarmen tot circa 850 °C, daarna sneller tot 1150 – 1180 °C
Smeden tussen 1180 en 950 °C, daarna langzaam afkoelen in de oven of in droge as
Harden bij 1020 – 1070 °C in lucht, olie of polymeer
Ontlaten bij 640 – 740 °C, zo snel mogelijk na het harden
Spanningsarmgloeien bij 600 – 680 °C
Lassen alleen met voorwarmen tot 400 – 450 °C en nabehandeling
Onze aanpak
Van aanvraag tot levering
Aanvraag & specificatie
U geeft de toestand, de bedrijfstemperatuur en eventuele eisen uit de drukapparatuurrichtlijn door. Wij toetsen of 1.4923 daarvoor de juiste keuze is.
Productie bij de juiste smederij
Het stuk wordt gemaakt bij een smederij met ervaring in 12% chroomstaal en de bijbehorende warmtebehandeling. Wij bewaken iedere stap, van smeden tot veredelen.
Kwaliteitscontrole & levering
Na de warmtebehandeling volgt de eindcontrole. Daarna vertrekt het stuk in de gevraagde bewerkingsgraad, met het certificaat erbij.
Kwaliteit
Certificering en kwaliteitsborging
Elk smeedstuk in 1.4923 wordt afzonderlijk getest: trekproef en hardheidsmeting bevestigen de toestand QT1 of QT2, ultrasoon onderzoek op het voorgedraaide stuk controleert de doorsnede en spectraalanalyse de samenstelling. Naast EN 10269 en PED is levering volgens toelatingen zoals AD 2000 mogelijk. Meer over onze keuringen en certificaten leest u op de pagina kwaliteitsborging.
Leverbaar
1.4923 beschikbaar als
1.4923 leveren wij op maat, van één exemplaar tot een beperkte reeks:
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen over 1.4923
Waarvoor wordt 1.4923 gebruikt?
1.4923 wordt vooral gebruikt voor onderdelen van stoomturbines en voor bouten die bij hoge temperatuur onder spanning staan. Verder komt het voor in drukvaten en stoomketels, in de reactortechniek en in de luchtvaart. Bij al die toepassingen telt dat het materiaal zijn sterkte lang behoudt bij een hoge bedrijfstemperatuur. U ontvangt het van ons als smeedstuk, van ruw gesmeed tot volledig op maat gedraaid.
Wat is het equivalent van 1.4923?
1.4923 en X22CrMoV12-1 zijn twee namen voor hetzelfde staal: het werkstofnummer en de EN-kortnaam. Een exact Amerikaans equivalent bestaat niet. Vergelijkingstabellen noemen soms AISI 422 (UNS S42200), maar die kwaliteit bevat ook 0,9 tot 1,3% wolfraam en wordt elders gekoppeld aan het wolfraamhoudende 1.4935 (X20CrMoWV12-1). Staat een ASTM-kwaliteit op uw tekening, dan bepalen wij samen met u vooraf welke specificatie geldt.
Wat is het verschil tussen QT1 en QT2 bij 1.4923?
QT2 is sterker, QT1 is breder inzetbaar. Voor QT1 garandeert EN 10269 een rekgrens van ten minste 600 MPa, een treksterkte van 800 tot 950 MPa en 14% rek; QT2 komt op 900 tot 1050 MPa treksterkte. Het verschil ontstaat bij het ontlaten, dat volgens EN 10269 voor QT1 tussen 680 en 740 °C ligt en voor QT2 tussen 660 en 720 °C, telkens minimaal 2 uur.
Tot welke temperatuur kunt u 1.4923 gebruiken?
Producenten noemen 1.4923 zunderbestendig tot 600 °C, maar de toelaatbare bedrijfstemperatuur volgt uit de sterkte bij die temperatuur. De rekgrens neemt af naarmate het staal warmer wordt, en EN 10269 legt daarvoor minimumwaarden bij verhoogde temperatuur vast. Bij langdurige belasting zijn bovendien de kruipwaarden bepalend. Wij stemmen toestand en keuring af op de bedrijfstemperatuur die u opgeeft.
Wat is het verschil tussen 1.4923 en 1.4922?
Beide zijn 12% chroom-molybdeen-vanadiumstaal, maar ze zijn in verschillende normen opgenomen. 1.4923 (X22CrMoV12-1) staat in EN 10269, de norm voor bevestigingsmateriaal met eisen bij hoge temperatuur, en wordt ook voor turbinesmeedstukken gebruikt. 1.4922 (X20CrMoV11-1, vroeger X20CrMoV12-1) vindt u onder meer in EN 10222-2 en VdTÜV-Werkstoffblatt 110. Controleer dus het werkstofnummer op de tekening, want de twee zijn niet zonder meer uitwisselbaar.
Is 1.4923 lasbaar?
Lassen is mogelijk, maar alleen met een strikte lasprocedure. Het deel wordt voorgewarmd tot 400 à 450 °C en de tussenlaagtemperatuur blijft tussen 400 en 500 °C. Na het lassen koelt het langzaam af tot 100 à 150 °C, waarna het minimaal 4 uur wordt ontlaten bij 740 tot 780 °C, gevolgd door langzaam afkoelen. Een ontwerp uit één smeedstuk voorkomt deze extra stappen.
Is 1.4923 roestvast?
Slechts beperkt. Met circa 12% chroom en een PRE van circa 14 tot 16 is 1.4923 bestand tegen natuurlijke media zoals water en een landelijke of stedelijke atmosfeer, zolang er geen chloriden of zouten aanwezig zijn. Tegen stoom is het staal goed bestand, wat aansluit bij de inzet in turbines. Voor chloridehoudende omgevingen is een ander roestvast staal nodig.
Welke afmetingen zijn mogelijk in 1.4923?
Smeedstukken in 1.4923 leveren wij als enkelstuk of kleine serie, met stukgewichten tot 200 ton; de ondergrens ligt bij 20 kg. Wel zijn de normwaarden van EN 10269 vastgelegd tot een diameter van 160 mm. Voor dikkere assen, schijven of ringen spreken wij de mechanische eigenschappen en de positie van de teststukken vooraf met u af.
Met welk certificaat levert u 1.4923, ook voor drukapparatuur?
U ontvangt 1.4923 doorgaans met een 3.1-certificaat volgens de norm EN 10204, of met een 3.2 als uw aangemelde instantie een keuring door bijvoorbeeld TÜV of Lloyd's Register verlangt. Voor drukapparatuur onder de PED bestelt u toestand QT1; volgens de producentdatasheet is alleen die toestand daarvoor bedoeld. Leg bij de aanvraag vast welke regelgeving of toelating geldt, zodat de proeven en de afname daarop aansluiten.
Hoeveel tijd kost een smeedstuk in 1.4923?
Een voorgedraaid smeedstuk in 1.4923 is in bepaalde gevallen na 6 werkweken klaar; compleet bewerkt is 8 tot 10 werkweken gebruikelijk. Omdat het staal na het smeden langzaam moet afkoelen en daarna wordt veredeld, plannen wij de warmtebehandeling zorgvuldig in. Zware stukken met keuring door een derde partij vragen meer tijd. U krijgt bij de offerte een termijn die bij uw order past.
Verwante kwaliteiten
Bekijk ook
Vraag een offerte aan voor 1.4923 / X22CrMoV12-1
Deel uw tekening, de gevraagde toestand en de bedrijfstemperatuur. Binnen korte tijd ontvangt u ons voorstel voor 1.4923.
QT1 en QT2 volgens EN 10269
Levering volgens PED mogelijk
Afname door TÜV of Lloyd's Register
Enkelstuk of kleine serie
Offerte aanvragen
Laat uw gegevens achter, wij nemen snel contact met u op.